gedragdscode

Gedragscode of regels voor kerken op sociale media nodig? Ds. Wim de Bruin geeft advies

In dit laatste blog gaat ds. Wim de Bruin in op gedrag op sociale media door kerkelijk vertegenwoordigers. Is het nodig om een gedragscode te hanteren?

Uiteindelijk kiest iedere predikant, ambtsdrager of jeugdleider een eigen stijl op sociale media en deelt wat hij/zij denkt dat goed is om te delen. Zo simpel is het uiteindelijk. Dit roept onder andere de vraag op of er een gedragscode moet komen voor het gebruik van sociale media door mensen die voor de kerk werken.

De Christelijke Gereformeerde Kerken (waar ik deel van uitmaak) hebben zo’n gedragscode niet. De Protestantse Kerk Nederland (PKN) heeft er wel één, zij het dat het een ‘handreiking’ heet. De ‘Handreiking voor predikanten en kerkelijk werkers voor het gebruik van sociale media’ is als appendix toegevoegd aan de ‘Beroepscode en gedragsregels voor predikanten en kerkelijk werkers’. Je vindt de beroepscode hier.

Gebruik smileys en wees bescheiden

De handreiking bevat mooie en zinvolle adviezen voor iedere kerkelijke vertegenwoordiger die sociale media gebruikt. Een paar dingen licht ik eruit:

  1. Denk na over je online identiteit als ambtsdrager. Wees bijvoorbeeld voorzichtig met het bekritiseren van personen en maak in je profiel duidelijk hoe jij je verhouding tussen werk en privé ziet. En denk om je taalgebruik: wees netjes, maar spreek geen kerkelijke geheimtaal.
  2. Gebruik smileys. Op die manier kun je emotie meegeven aan je berichten en misverstanden voorkomen.
  3. Wees bescheiden: sociale media hebben het gevaar van narcistisch gebruik in zich. Door juist aandacht te hebben voor anderen en voor hen ruimte te scheppen voorkom je dat je narcisme voedt.

Nog 5 andere adviezen

De Christelijke Gereformeerde Kerken hebben wel een algemene gedragscode voor predikanten en kerkelijk werkers. Verschillende elementen daaruit zijn zonder meer relevant voor het gebruik van sociale media. Ik noem:

  1. Sta open voor kritiek. Dat geldt online evenzeer als offline. Sociale media hebben wat dat betreft een behoorlijk zelfreinigend vermogen voor wie er voor open staat.
  2. Let op een gezonde verhouding tussen afstand en nabijheid ten opzichte van mensen die aan je zorg zijn toevertrouwd. De grenzen die je in dit opzicht in het gewone verkeer met gemeenteleden hanteert – bijvoorbeeld het niet te veel onderhouden van privécontacten met personen van het andere geslacht of met jeugd – zijn online minstens zo belangrijk.
  3. Houd vertrouwelijk wat vertrouwelijk is. Uit je op sociale media nooit over pastorale contacten.
  4. Neem verantwoordelijkheid voor je gezin. Laat sociale media niet allesbeheersend worden. Je telefoon regelmatig uitzetten of op de werkkamer laten liggen is een goede manier om je gezinsleden de aandacht te kunnen geven die ze verdienen.
  5. Wees je bewust van je voorbeeldfunctie: als ambtsdrager en gelovige ben je een navolger van Christus.

Is een gedragscode nodig?

Ik zou niet pleiten voor nog een gedragscode. Een teveel aan codes kan de illusie wekken dat je met regels ongelukken kunt voorkomen. Beter is het om te werken aan bewustwording van wat het betekent om navolger van Christus te zijn in al je relaties, ook je online relaties.


Tijdens de inspiratiebijeenkomsten van ‘Kerk-zijn online’ leidde ds. Wim de Bruin (predikant CGK Purmerend) een workshop over hoe vertegenwoordigers van kerken sociale media effectief kunnen inzetten. Zijn presentatie voor de workshop herschreef hij tot 4 blogs. (Lees hier deel 1 t/m 3).

ambtelijk

Kies je voor de persoonlijke of de ambtelijke sociale-mediastijl? Ds. Wim de Bruin geeft advies

J29D7D4NWelke stijl gebruik je als predikant, ambtsdrager of andere kerkelijke vertegenwoordiger op sociale media? En waarom?

Ambtsdragers zijn inmiddels veelvuldig op sociale media actief. In hun presentatie op sociale media is vaak goed terug te zien hoe zij omgaan met de verhouding tussen persoon en hun ambt. Houden zij die twee gescheiden? Of zijn ze verweven, geeft bijvoorbeeld een predikant op sociale media ook een inkijkje in zijn gezinsleven?

Foto’s van het gezin

Zelf gebruikte ik al lang voordat ik predikant werd (het toentertijd populaire) MSN, Hyves en ook Facebook. Ik zette het dus persoonlijk in. Ik ben dit blijven doen tijdens het predikantschap. Ik deel bijvoorbeeld regelmatig foto’s van mijn gezin op Facebook, en uit persoonlijke meningen over van alles en nog wat op Twitter. Persoon en ambt zijn bij mij op sociale media verweven.

Een paar opmerkingen daarbij:

  1. Als ik sociale media gebruik, ben ik mij er altijd van bewust dat ik predikant ben. Soms heeft dat gevolgen voor de manier waarop ik op iemand reageer. Soms heeft het gevolgen voor de vraag of ik iets al of niet deel.
  2. Ik probeer mij (ook) op sociale media altijd te realiseren dat de manier waarop ik mij presenteer invloed heeft op de manier waarop anderen tegen de kerk aankijken. En, nog belangrijker: tegen het christelijk geloof aankijken.
  3. Hoe dan ook gaat het persoonlijk gebruik bij mij sterk boven het ambtelijk gebruik. Dat laat ik ook zien in mijn Twitterprofiel. Het heeft ongetwijfeld te maken met mijn ambtsvisie: ik zie mezelf als een persoon die een ambt draagt. Het persoonlijke gaat aan het ambtelijke vooraf.

Wat is beter?

Ik kom ook collega’s tegen die sociale media vooral ambtelijk gebruiken. Sommigen zijn daar strikt in en zullen bijvoorbeeld nooit iets persoonlijks delen of een sterke mening uiten. Anderen zijn er iets losser in en laten wat meer van zichzelf zien.

Maar de thema’s waarover ze tweets en berichten delen zijn vooral kerkelijk en christelijk. Hier kan een wat andere ambtsvisie achterzitten; de persoon laat zijn communicatie grotendeels bepalen door het ambt dat hij of zij draagt.

Is een persoonlijke insteek op sociale media beter dan een ambtelijke? Of andersom? Ik blijf daar graag het antwoord schuldig op. Dit is het belangrijkste, denk ik:

  • Voor iedereen die ook namens de kerk op sociale media spreekt, is het van belang om op het oog te houden dat persoon en ambt altijd verweven zijn. Je bent in je vrije tijd nog steeds predikant, ouderling, jeugdleider of christen.
  • Wat je in je privéleven doet, heeft in alle gevallen wel degelijk te maken met hoe mensen tegen jou als christen of ambtsdrager aankijken.
  • Tot slot: denk altijd na over je online identiteit als ambtsdrager. Laat het niet zo maar gebeuren maar maak een keuze: of een meer persoonlijke of ambtelijke sociale-mediastijl.

Tijdens de inspiratiebijeenkomsten leidde ds. Wim de Bruin (predikant CGK Purmerend) een workshop over hoe vertegenwoordigers van kerken sociale media effectief kunnen inzetten. Zijn presentatie voor de workshop herschreef hij tot een aantal blogs. (Lees hier deel 1 en 2)