Berichten

boekentips

Aan de slag met communicatie in de kerk? Lees deze 3 boeken!

Misschien staat communicatie in jullie kerk nog in de kinderschoenen. Het is wellicht worstelen met beperkte tijd en middelen. Maar ook als de communicatie al aardig op de rit is, is het geen gek idee om eens nieuwe inspiratie op te doen. Deze 3 boeken helpen daarbij:

Kijk de kerk

Kijk, de kerk (2017) – Je hebt als kerk een boodschap te vertellen, iets moois te delen, maar hoe zorg je dat jouw geluid gehoord wordt? En hoe ben je als kerkelijke gemeente zichtbaar in dorp of wijk? En als het gaat om interne communicatie: hoe betrek je de gemeente goed bij alle nieuwe ontwikkelingen?

Om kerken te helpen bij de communicatie schreef Neil Pugmire een boek vol praktische adviezen en inspirerende voorbeelden. Hij laat zien hoe je met een effectieve communicatiestrategie je kerk en je missie in de hoofden en harten van drukke en overprikkelde mensen kunt brengen.

Handboek voor kerkelijke communicatie

Handboek voor kerkelijke communicatie (2015) – Hoe zorg je dat het kerkblaadje ook echt gelezen wordt? Hoe past je website echt bij je kerk en wordt die aantrekkelijk? Hoe richt je de diensten in, zodat het evangelie tot zijn recht komt en iedereen zich welkom voelt? Hoe verhouden de liederen
zich tot de rest van de samenkomst? Hoe communiceer je als er een schandaal of ramp plaatsvindt? Hoe onderhoud je contacten met de plaatselijke media?

Deze en nog veel meer vragen komen aan bod in het tiende deel van de succesvolle handboeken-reeks van Buijten & Schipperheijn.

Gids voor online communicatie in de kerk

Gids voor online communicatie in de kerk (2017) – De meeste kerken staan 24 uur per dag open dankzij hun website of sociale media. Toch ploeteren kerken met de veelheid aan mogelijkheden. E-mail, website, Instagram, Facebook, Twitter, kerkblad, verschillende doelgroepen. (Online) communicatie wordt steeds complexer. Daar wil de Gids voor Online Communicatie in de kerk te hulp schieten.

instagram

Predikant op Instagram: ‘Voor contact met jongste jongeren blijf ik er present’

Het sociale medium Instagram lijkt door weinig predikanten te worden gebruikt. PKN-predikant ds. Jan Holtslag behoort dan ook tot een kleine minderheid die Instagram actief inzet. 

Sinds een kleine 3 jaar zit ik op Instagram en gebruik ik het sociale medium als predikant. Ik heb inmiddels zo’n 230 volgers en ruim 530 foto’s (berichten) geplaatst.

Wat wil ik met Instagram?

Mijn doel met Instagram was en is om meer contact te krijgen met jongeren en niet-kerkelijk betrokkenen in de plaats waar ik predikant ben. Dit contact is er door het liken van andermans foto’s, het reageren op foto’s en door zelf foto’s te posten.

Het is een positieve ervaring om door de foto’s een kijkje te krijgen in het leven van mensen die ik volg. Je wordt er deelgenoot van gemaakt en dat is mooi. Door foto’s van anderen te liken ben ik ook zichtbaar voor hen. Daarbij hoop ik dat dit Instagram-contact positief doorwerkt in eventueel contact in het ‘echte leven’.

Wat voor foto’s post ik?

De foto’s die ik post zijn divers. Wanneer ik op zondag elders voorga, post ik standaard een foto van het kerkgebouw. Andere foto’s gaan over kerkelijke activiteiten waar ik ben. Zo laat ik zien waar mijn werk als predikant uit bestaat. Foto’s met mensen erop worden meer geliked.

Ik plaats ook af en toe privéfoto’s, soms van een verjaardag, een andere keer van eten of een speciaal biertje. Ook werkzaamheden in en rondom het huis kunnen aardig zijn om op Instagram te plaatsen. Een enkele keer plaats ik foto’s over mijn hobby: wielrennen.

holtslag

Selfie populair onder jonge likers

Foto’s waar ikzelf of andere mensen op staan krijgen de meeste likes. De selfie is populair onder jongere likers, merk ik. Indertijd ben ik op Instagram gegaan om met name hen, de jongeren, te bereiken. Toch merk ik dat de gebruikersgroep verandert en tegenwoordig ook steeds meer ouderen Instagram gebruiken. Het aantal likes van jongeren loopt terug, zij lijken voor Snapchat te kiezen.

Het betekent dat de functie van Instagram verschuift. Mogelijk wordt het sociale medium daardoor niet alleen minder functioneel voor mij maar zelfs functieloos. Ouderen tref ik namelijk ook aan op Facebook, mijn jongere Instagram-volgers veel minder.

Het grootste voordeel voor mij van Instagram blijft daarom voorlopig het contact met de jongste jongeren onderhouden. Zo lang ik via dit sociale medium met hen in contact kan blijven komen, ben ik op Instagram present.

kerk

‘Ben je als kerk aanwezig in je virtuele buurt?’ Ds. Lennart Aangeenbrug over social media en de kerk

lennart aangeenbrugPredikant en sociale-mediakenner ds. Lennart Aangeenbrug is één van de workshopleiders tijdens de inspiratieavonden 2016.

In zijn workshop laat hij zien hoe kerken sociale media (nóg) beter kunnen gebruiken. A.s. donderdag is ook Lennart present in Assen. We stelden de predikant 4 vragen.

Virtuele buurt

  1. Wat is het belangrijkste dat u de deelnemers wilt meegeven tijdens de workshop ‘Sociale media (nóg) beter als kerk gebruiken’?

“Sociale media zijn een digitale variant van de ontmoeting rondom de dorpspomp. Als je als kerk je rol in de samenleving serieus wilt nemen, zul je ook zeker moeten nadenken over je aanwezigheid in je eigen virtuele buurt. Aanwezigheid moet dan niet verward worden met verdieping. Sociale media zijn een relatiemiddel.”

Besef ontbreekt

  1. Bent u tevreden over het gebruik van sociale media door kerken?

“Niet altijd. Sociale media worden nogal eens gebruikt om het Evangelie maar eens door te gaan geven aan mensen die anders niet in de kerk komen. Of er ontbreekt een besef wat sociale media precies zijn.”

Nieuwe mensen leren kennen

  1. Wat is als predikant uw favoriete sociale medium?

“Facebook. Daar komen de mensen uit de dorpen waar we kerk zijn bij elkaar. Het is voor mij een graadmeter voor wat er speelt. Ook leer ik door Facebook snel en eenvoudig veel nieuwe mensen kennen.”

Advies aan kerken

  1. Welk sociaal medium adviseert u kerken zeker in te zetten?

“Facebook natuurlijk, al kun je ook Instagram heel mooi gebruiken om met foto’s iets te vertellen over wat je doet. Vervolgens kun je Instagram koppelen aan Facebook.”

Nog een vraag aan ds. Lennart Aangeenbrug? Stel ´m onder dit blog.

 

offline

Johannes van den Akker: ‘Vasten van sociale media is saai en niet sociaal’

johannesOok deze Vastentijd (of Veertigdagentijd) doen mensen het weer: vasten van sociale media. Ze gebruiken komende weken minder Twitter, Facebook en Instagram of zijn er totaal afwezig.

Enkele jaren geleden vastte ook Johannes van den Akker – inmiddels abt van het Amsterdamse Kleiklooster – 40 dagen van sociale media. Over hoe dit hem beviel, blogde hij naderhand op Social Missie. Met toestemming van Johannes plaatsen wij zijn blog opnieuw.

Iets meer dan 40 dagen geleden schreef ik hier op Social Missie waarom je wel of niet zou moeten vasten van sociale media. Ik heb het gedaan, maar het is me niet goed bevallen. Ik zal uitleggen waarom.

Het had vele voordelen…

Natuurlijk had het vele voordelen, het thuisfront was blij dat ik wat minder vaak met m’n telefoon in de weer was, ik kon niet acuut mijn mening spuien over allerhande zaken en ik had meer rust voor het lezen van boeken, kranten en artikelen voor m’n studie. Kortom, ik liet me (sociaal) beperken tot mijn fysieke omgeving en hoefde dat niet uit te breiden met een digitale omgeving.

En toch is het me niet goed bevallen

Het belangrijkste nadeel was dat je veel zaken minder (intensief) meemaakt. Bijvoorbeeld het gemeenschapsleven van de gemeenschap waar ik bij hoor, Stroom Amsterdam. Zonder Facebook werd mijn deel van het gemeenschapsleven beperkt tot de fysieke ontmoetingen; ik heb gemerkt dat dat ineens wel heel weinig is.

Je mist verjaardagen, je mist geboortes (ja, na een paar dagen ben je er wel van op de hoogte), je mist hulpvragen voor activiteiten rondom Stroom, je mist het hele voorbereidingstraject / toeleven naar de Stille Week. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Mijn participatiegraad binnen de gemeenschap was simpelweg op een erg laag pitje gezet. Of de anderen dat gemerkt hebben? Misschien niet, maar dat is niet zo belangrijk.

In m’n eentje tv kijken

Een ander nadeel in dit verlengde: met sommige tweeps ‘trek je bijna dagelijks op’ en deel je wat je bezighoudt of opvalt of stoort of inspireert of… En met sommigen doe ik dat al zo’n vier jaar. En dan stopt dat ineens.

En als laatste. De afgelopen veertig dagen heb ik alleen, in ‘m’n eentje’ TV gekeken. Althans, zo voelde dat. Want ik kon niet met anderen bespreken of becommentariëren wat ik zag. Ik kon niet lezen wat anderen vonden van gesprekken en interviews.

Het was saai

Maar daarom ook niet sociaal? Onder andere. Maar ook omdat er tegenwoordig zo veel op internet staat en wordt gepubliceerd dat je elkaar nodig hebt om op de krenten in de pap gewezen te worden. En te wijzen. Jullie hebben een hoop gemist aan boeiende artikelen die ik heb gelezen en niet heb kunnen delen :-).

Het had invloed op mijn ‘belonging’

Gerard Delanty merkt in zijn boek ‘Community’ op dat communicatie als medium de belangrijkste expressie is van ‘belonging’. Ik heb gemerkt dat dat klopt. Het had invloed op mijn belonging ten opzichte van Stroom, vrienden op Twitter en Facebook.

Ja, er wordt nog al eens besmuikt gesproken over het sociale van sociale media. En dat snap ik best. Natuurlijk doe je je soms beter voor dan je bent, maar dat doe je voor de telefoon ook. En natuurlijk zijn er gradaties in vrienden op Facebook, maar ook die gradaties zijn op een feestje prima aan te wijzen.

Waarom ik hier nog weer eens dat sociale onderstreep? Omdat ik heb gemerkt dat het van groter belang is in ons hedendaagse repertoire van sociale vaardigheden dan vaak wordt gedacht. Nee, dat geldt niet voor iedereen. Maar ja, dat geldt wel voor een steeds grotere groep mensen.

En niet te vergeten – dit is immers een blog voor onder andere voorgangers en dominees – dat geldt ook bij jou in de kerk. Belonging, ook middels Facebook en Twitter. Hou je daar rekening mee?

ambtelijk

Kies je voor de persoonlijke of de ambtelijke sociale-mediastijl? Ds. Wim de Bruin geeft advies

J29D7D4NWelke stijl gebruik je als predikant, ambtsdrager of andere kerkelijke vertegenwoordiger op sociale media? En waarom?

Ambtsdragers zijn inmiddels veelvuldig op sociale media actief. In hun presentatie op sociale media is vaak goed terug te zien hoe zij omgaan met de verhouding tussen persoon en hun ambt. Houden zij die twee gescheiden? Of zijn ze verweven, geeft bijvoorbeeld een predikant op sociale media ook een inkijkje in zijn gezinsleven?

Foto’s van het gezin

Zelf gebruikte ik al lang voordat ik predikant werd (het toentertijd populaire) MSN, Hyves en ook Facebook. Ik zette het dus persoonlijk in. Ik ben dit blijven doen tijdens het predikantschap. Ik deel bijvoorbeeld regelmatig foto’s van mijn gezin op Facebook, en uit persoonlijke meningen over van alles en nog wat op Twitter. Persoon en ambt zijn bij mij op sociale media verweven.

Een paar opmerkingen daarbij:

  1. Als ik sociale media gebruik, ben ik mij er altijd van bewust dat ik predikant ben. Soms heeft dat gevolgen voor de manier waarop ik op iemand reageer. Soms heeft het gevolgen voor de vraag of ik iets al of niet deel.
  2. Ik probeer mij (ook) op sociale media altijd te realiseren dat de manier waarop ik mij presenteer invloed heeft op de manier waarop anderen tegen de kerk aankijken. En, nog belangrijker: tegen het christelijk geloof aankijken.
  3. Hoe dan ook gaat het persoonlijk gebruik bij mij sterk boven het ambtelijk gebruik. Dat laat ik ook zien in mijn Twitterprofiel. Het heeft ongetwijfeld te maken met mijn ambtsvisie: ik zie mezelf als een persoon die een ambt draagt. Het persoonlijke gaat aan het ambtelijke vooraf.

Wat is beter?

Ik kom ook collega’s tegen die sociale media vooral ambtelijk gebruiken. Sommigen zijn daar strikt in en zullen bijvoorbeeld nooit iets persoonlijks delen of een sterke mening uiten. Anderen zijn er iets losser in en laten wat meer van zichzelf zien.

Maar de thema’s waarover ze tweets en berichten delen zijn vooral kerkelijk en christelijk. Hier kan een wat andere ambtsvisie achterzitten; de persoon laat zijn communicatie grotendeels bepalen door het ambt dat hij of zij draagt.

Is een persoonlijke insteek op sociale media beter dan een ambtelijke? Of andersom? Ik blijf daar graag het antwoord schuldig op. Dit is het belangrijkste, denk ik:

  • Voor iedereen die ook namens de kerk op sociale media spreekt, is het van belang om op het oog te houden dat persoon en ambt altijd verweven zijn. Je bent in je vrije tijd nog steeds predikant, ouderling, jeugdleider of christen.
  • Wat je in je privéleven doet, heeft in alle gevallen wel degelijk te maken met hoe mensen tegen jou als christen of ambtsdrager aankijken.
  • Tot slot: denk altijd na over je online identiteit als ambtsdrager. Laat het niet zo maar gebeuren maar maak een keuze: of een meer persoonlijke of ambtelijke sociale-mediastijl.

Tijdens de inspiratiebijeenkomsten leidde ds. Wim de Bruin (predikant CGK Purmerend) een workshop over hoe vertegenwoordigers van kerken sociale media effectief kunnen inzetten. Zijn presentatie voor de workshop herschreef hij tot een aantal blogs. (Lees hier deel 1 en 2)